Service

Over brons, koper en staalklei




Het werken met de metalen brons-, koper- en staalklei kent veel overeenkomsten met zilverklei. Je kunt het kneden, uitrollen, stempelen, ponsen etc. Metaalklei is smeuiger dan zilverklei, dat betekent dat sommige vormen wat meer ondersteuning nodig hebben tijdens het droogproces. Een groot voordeel is dat het minder snel uitdroogt en dat je het goed verpakt in plastic folie in een doosje langere tijd in de koelkast kunt bewaren en zelfs kunt invriezen.
Pasta (voor reparatie of als lijmmiddel) kun je zelf gemakkelijk maken door een kleine hoeveelheid gedemineraliseerd water aan de klei toe te voegen.

Wat heb ik nodig om van start te gaan
Klik hier voor een overzicht van materialen en gereedschappen om van start te gaan met Meteor metaalklei.

Verschillen in afbakken
Edelmetalen zoals zilver en goud kunnen worden afgebakken in een zuurstofrijke omgeving omdat de zuurstof geen invloed heeft op deze metalen, met andere woorden: je legt ze eenvoudig op een roostertje in een hete oven of bakt ze af op het gasfornuis.

Metalen zoals koper, brons en staal kunnen niet in een zuurstofrijke omgeving worden afgebakken omdat ze bij hoge temperatuur een reactie aangaan met zuurstof waardoor oxidatie (roest) ontstaat. Deze oxidatie verhindert een goede sintering (het uiteindelijke binden van de deeltjes tot metaal).
Daarom worden deze metalen afgebakken in geactiveerde koolstofdeeltjes (activated carbon). Niet alle koolstof is geschikt om metalen in af te bakken en daarom importeren wij onze kool rechtstreeks uit de US.
Afbakken gebeurt daarom alleen in een professionele oven en niet op het gasfornuis.


roestvrijstalen bakje met coconut-based activated carbon


Echter, de meeste organische bindmiddelen in metaalklei - met name in koper en brons - hebben wel zuurstof nodig om volledig te verbranden. Als er onvoldoende zuurstof is door het gebruik van de koolstof, zal het bindmiddel niet geheel verdwijnen en kan er ook geen volledige sintering plaatsvinden.
Met andere woorden, het gebruik van koolstof is een zegen en een vloek. Enerzijds maakt het sintering mogelijk, anderzijds voorkomt het de verbranding van het bindmiddel.  Er zijn echter ook metaalkleisoorten die in 1 fase (dus geheel in actieve kool) afgebakken kunnen worden, zoals de serie Meteor Premium metaalkleien. Let daarom op het juiste afbakschema.  

Afbakschema - Meteor Premium One-Fire-Only Clays

Het afbakken van de One-Fire-Only Clays van Meteor Clays gebeurt in 1 fase. Het totale afbakproces - waarbij afkoeling tussen de 2 fasen niet nodig is - neemt in totaal nog maar 1,5 uur in beslag!


Afbakschema - Meteor Ultrafin Double-Fire Clays

Het afbakken van de Meteor Ultrafine Double-Fire Clays gebeurt in 2 fasen.

1e fase - verbranden van het bindmiddel (voor brons en koper of gemengde werkstukken)
Om het bindmiddel goed te laten verbranden, bak ik in de 1e stap het werkstuk op lagere temperatuur in actieve kool.
- Laat de oventemperatuur oplopen naar 500C. Hou deze temperatuur 0:30-1:00 aan (afhankelijk van de dikte en de hoeveelheid werkstukken).
- Laat alles afkoelen naar tenminste 230 C of lager.
2e fase - sinteren van de metaaldeeltjes
- Laat de oventemperatuur oplopen naar de doeltemperatuur van het af te bakken metaal (kijk voor de juiste temperatuur bij de Ultrafine Double-Fire Clays) en als bereikt hou dit 0:30 uur aan.
Hierna kun je alles in de oven laten afkoelen, of je haalt het bij 350 graden uit de oven en dipt de werkstukken in koud water om af te koelen.




Let op: ga altijd voorzichtig te werk. Gebruik een goede schep of tang om de hete bak uit de oven te halen, draag een veiligheidsbril en ovenhandschoenen.


Test je oven - hoe weet ik welke temperaturen voor mijn oven gelden?
Omdat iedere oven anders is zullen ook de afbaktemperaturen per oven verschillen.
De een werkt met een voorlader, de ander met een bovenlader. De inhoud van de cabines verschillen per oven (dus ook meer of minder zuurstof in de cabine). De ene oven heeft een ventilatiegat in de deur, de ander heeft dit bovenop of aan de zijkant van de oven. Allemaal factoren die van invloed zijn op het afbakschema en een geslaagd bakresultaat.

Het afbakschema dat wij voorzien is slechts een uitgangspunt.
Het is daarom heel belangrijk dat je begint met het maken van enkele teststukken om de resultaten in je eigen oven te beoordelen. Bak dus niet meteen je mooiste werkstukken af!

Wat zeggen de testresultaten
Aan de hand van je teststukken kun je beoordelen of je afbakschema goed is.
1. Het teststuk ziet er op het eerste oog goed uit
Als je het werkstuk in water hebt afgekoeld dien je het eerst volledig te drogen. Daarna schuur je met een Dremel een klein deel aan de achterzijde van je werkstuk. Wanneer je na het schuren doffe plekken (metaalpoeder) ziet, dan heeft er geen volledige sintering opgetreden. Je kunt je werkstuk volgens de 2e stap nogmaals afbakken, waarbij je de temperatuur van je oven (telkens) met 5 graden verhoogt. Een andere manier om te testen of het werkstuk goed gesinterd is, is door er een druppel water (vermengd met een beetje afwasmiddel) op te laten vallen. Doe dit voordat je het werkstuk gaat polijsten. Indien de druppel direct wegzakt is het werkstuk niet goed gesinterd. Blijft de druppel enige tijd liggen dan is er sprake van een goede dichtheid c.q. sintering.
2. Het teststuk is gebubbeld of gebarsten
Dat betekent dat je afbaktemperatuur in de 2e stap te hoog is. Verlaag de temperatuur (telkens) met 5 graden totdat je resultaten goed zijn.

Verschillen in merken metaalklei
Bij de eerste metaalkleien die op de markt verschenen liep de hele afbaktijd soms wel op tot 11-12 uur.
Inmiddels zijn er metaalklei soorten op de markt waarbij de totale afbaktijd is gereduceerd tot soms wel 0:30 minuten tot 2:00 uur. Sommige metaalklei soorten worden niet in actieve kool afgebakken maar worden gewikkeld in papier en vezeldeken om de invloed van zuurstof (oxidatie) zoveel mogelijk te reduceren.
De keuze met welk merk metaalklei je wilt gaan werken is persoonlijk en hangt natuurlijk samen met de beoogde resultaten.

Waarom ik kies voor Meteor Clay

Na de diverse metaalklei soorten te hebben getest en de voor- en nadelen op een rijtje te hebben gezet, heb ik gekozen voor Meteor Clay.  
Doordat deze metaalklei soorten in actieve kool worden afgebakken - wat voor sommigen een hindernis lijkt - zijn de resultaten goed en constant. Er vindt weinig tot geen oxidatie plaats, wat de sterkte en de afwerking ten goede komt. En dat is iets wat ik belangrijk vind als je veel tijd in een werkstuk steekt! Daarnaast vind ik het een groot voordeel dat Meteor Clay in poedervorm wordt geleverd, zodat je telkens aanmaakt wat je nodig hebt en de rest een levenlang houdbaar is. Weinig verspilling dus. Het aanmaken van de klei is misschien even wennen, maar daar bereik je al snel handigheid in.
Nog een groot pluspunt vindt ik de diversiteit aan metaalkleien: Gold Bronze, White Bronze, Pink Bronze, Light Bronze, Copper en Steel...... Je kunt naar hartelust combineren en prachtige kleurschakeringen creeren!
En last but not least, Meteor Clay is heel voordelig geprijsd!  

Wat doet de krimp bij de verschillende metaalklei soorten
De mate van krimp hangt mede samen met de uiteindelijke afbaktemperatuur en of een metaal met andere metalen in hetzelfde werkstuk wordt gecombineerd.
Klik hier voor een overzicht van de Meteor Producten, afbaktemperaturen en krimpschema.

Hoe zit het met de afwerking van metaalklei
Omdat brons, koper en staalklei veel harder zijn dan zilverklei vraagt de afwerking een wat andere aanpak.
Kan je bij zilverklei volstaan met een roestvrijstalen borstel, een polijstnaald en een polijstdoekje, bij deze metaalklei soorten is het gebruik van roterend gereedschap (Dremel bijvoorbeeld) aan te raden. Draag hierbij altijd een stofmasker om het inademen van de fijne metaaldeeltjes te voorkomen.
Natuurlijk kan het ook met de hand, maar dat vraagt meer tijd en kracht.

Wat is het effect van metaalklei op de huid
Een veelgestelde vraag. Eigenlijk kan ik hierop alleen maar antwoorden dat het persoonlijk is en het sommigen wel en anderen niet bevalt om koper, brons of staal op de huid te dragen. Datzelfde geldt overigens ook voor zilver, alhoewel dit edelmetaal veel minder snel tot reactie overgaat.
Natuurlijk is er altijd de mogelijkheid om het sieraad te coaten daar waar het de huid raakt.
Klik hier voor meer informatie over het sealen van metaalklei.


Veel succes!

Otteline Tuitel